Een artikel, overgenomen uit het tijdschrift "Ons Dorp". Deze artikels worden gepubliceerd met het akkoord van de nabestaanden van Dhr. Jerome Vercammen.

De balboog

In het oude Zogge was steeds een bloeiende balboogmaatschappij. Een was als een kruisboog, maar in plaats van een pijl, schoot deze een loden bol (ronde kogel) weg. Het was een bol van een 2cm doorsnede.

Op deze boog was een houten buis, als de, loop van een geweer. In de buis was een lange inkeping voor de inslag der boogpees. De loden bol werd dan in de loop geplaatst, de pees aangespannen. Dit moest gebeuren met een speciale hefboom, waar een grote mankracht voor nodig was. De loden bol zat in de loop, maar op de tekening is hij erachter afgebeeld om het beter te kunnen uitbeelden.

De kruisboog werd dan afgeschoten met een trekker, net zoals een geweer. De kogel werd met zulke grote kracht weggeslingerd, dat hij gemakkelijk een houten plank van 2 cm dik doorboorde, Met deze kruisbogen werd geschoten op een zeer hoge staande wip.

De balboogmaatschappij St.Sebastiaan was gevestigd in een lokaal, thans huis nr 123 bij de kerk, en bewoond door Philemon Michiels. De oudst gekende lokaalbaas was August Vercammen, en daarna Domien Willaert.

Er was ook een vaandel, dat evenals het archief, spijtig genoeg is verloren gegaan. Volgens overlevering was deze maatschappij zeer oud, en moest wellicht in de Napoleonperiode reeds bestaan hebben. Ze is blijven voortbestaan tot 1914 en is dan door de oorlog niet meer bedrijvig geweest. De Duitse bezetters aanzagen deze balkruisbogen als ware moordwapens, en namen ze in beslag, en nooit heeft men nog iets van deze teruggevonden, en zo hield deze maatschappij op te bestaan. Hierover schreven we reeds in vorige nummers.

Geweerschutters

Ook waren er in het oude Zogge geweerschutters, Men schoot toen met een geweer met 9 mm kogel, op een grote schietschijf, van een 1,5 m doorsnee. Men moest naar de roos schieten vanop 50 à 100 m afstand, naargelang er plaats was.
Zulk een maatschappij was gevestigd in de herberg, waai nu het huis nr 10 is in de Zoggestraat, en bewoond door Mevr, Margriet De Ridder, weduwe van Prudent Vercammen.
Daar was een grote hof, en in deze hovingen waren dan gemetselde beschermbogen, om de schietbaan te beveiligen tegen ongevallen. Op deze grote schietschijf was de roos een grote ijzeren nagel, die er een weinig ingeslagen was, en er nog een eind uitstak. Wie de nagel wegschoot had roos. Ook deze sport was toen zeer bedrijvig. Er waren dan ook grote schietprijskampen, o.a. in het Kaaldriesbroek te Hamme, waar nu nog de herberg het Palinghuis is. Daar in de meersen was jaarlijks een groot schutterstornooi op 100 m, omdat men daar in de meersen een grote vlakte had om veilig te schieten. Dat deze geweersport toen veel bijval had wordt volgens oude archieven van 't houten muziek bewezen omdat op het teerfeest zulk een schieting was onder de leden, voor het kampioenschap van het houten muziek.

Ook deze sport is reeds in vroegere uitgaven besproken.

Boogschieten op de liggende wip

Ook het boogschieten op liggende wip, was in onze streek bedrijvig, evenals te Zogge, inzonderheid na de oorlog 14-18, en in de oorlog 40-45. Ook de jaren daarna bereikte deze sport een hoogtepunt, en was er te Zogge een zeer actieve wipschuttersgilde "De Gouden Pijl", gevestigd in het huis nr 25 aan de grote baan (Heirbaan), nu bewoond door William De Blende, rijwielhandel., destijds herberg. Ook hierover schreven we reeds. Deze boogschuttersport op de liggende wip is spijtig in verval geraakt, en thans zijn er te Zogge geen liefhebbers meer. Wel te St.Anna en Zele Durmen hebben ze stand gehouden, en is daar nog bedrijvig, evenals in het Waasland.

Zo was de eens zo bedrijvige schutterssport te Zogge uitgestorven.

De Zoggeschutters

Tot in 1955 Jerome Vercammen, die toen midden Zogge, hoek Heirbaan nr 27 een schildersbedrijf en herberg, een der oudste van Zogge, uitbaatte, met zijn auto van Gent langs Destelbergen kwam. Daar zag hij aan een café een uithangbord met daarop 2 gekruiste karabijnen, met de vermelding in grote letters "Karabijnschutters maatschappij De Bergop Schutters".
Ik, Jerome, dacht dadelijk terug aan de vroegere schutterstijd te Zogge, en daar ik zelf herbergbaas en schietliefhebber was, aan het oprichten van een schuttersgilde in mijn herberg.
Ik stopte en ging op onderzoek, om te weten wat deze karabijngilde "Berg op Schutters" éígelijk was. Met de baas werd dan hierover gesproken, en kwam ik te weten hoe de vork aan de steel zat. Het was een oude schietvereniging, die met de karabijn, zoals de boogschutters, naar de liggende wip schieten. De baas gaf mij een volledige uitleg. Ik kwam te weten dat dergelijke maatschappijen in Gent en omstreken zeer talrijk waren, en er zelfs bij waren van meer dan 100 jaar. Er werd geschoten o p een afstand van ongeveer 12 meter, met een 6 mm, cal.22 karabijn met zwakke leiding. Hetzelfde spel als met pijl en boog. De schietbaan was beveiligd met bodemloze vaten aan elkaar gehecht tot bij de wip, men schoot door deze buizen.

Met deze inlichtingen besprak ik het geval met mijn vrienden, en samen bouwden we een dergelijke schietbaan op de koer van mijn café. Er waren dadelijk veel liefhebbers.

De nieuwe schuttersmaatschappij kreeg de naam "Zoggeschutters". De inrichters en het bestuur waren toen: Jerome Vercammen, voorzitter, secretaris en schatbewaarder. Kortom, ik deed de ganse boekhouding in samenwerking met het bestuur: Amedé Goossens, Roger Goossens, Kamiel Buyle, Arthur Boon, Lucien Ronsman en Oscar Heyman. Met dit bestuur herleefde weer de schietsport te Zogge. Er werd contact genomen met de dergelijke nog bestaande karabijnwipschutters maatschappijen in het Gentse en Wachtebeke, Gontrode, Herzele, Melle, Wetteren, Geraardsbergen enzovoort in Oost-Vlaanderen. Deze verenigingen stichtten dan samen een Oost-Vlaams karabijnschuttersverbond. Jaarlijks is er dan een kampioenschieting voor gilden en individueel. Bij deze waren de Zoggeschutters al eens 2de, en individueel hadden ze reeds een kampioen, namelijk Franklin Vercammen; Jaarlijks is er dan` nog een keizerschieting. In elke gilde is er jaarlijks een koningsschieting, en deze koningen moeten dan jaarlijks schieten om de keizerstitel. Er is ook een stelsel om de schietingen te waarborgen.

Ook te Zogge werden schietingen georganiseerd. Er was jaarlijks het kampioenschap karabijnwipschieting der Schelde, Dender en Durmestreek te Zogge, wat steeds veel bijval had, en ook door de Zogse schutters, Franklin Vercammen en Hugo Baert gewonnen werd. Voor dit kampioenschap was een koperen schaal met het wapen van Hamme geschonken door het gemeentebestuur van Hamme. Deze schietingen hadden grote bijval, er kwamen steeds 80 en meer schutters. Er waren er zelfs eens 107. Het waren telkens goede dagen voor de Zogse Nering.
Ja, toen waren er nog niet zoveel auto's in omloop als nu.
En daar de schutters van heinde en verre kwamen, stond midden Zogge dan vol auto's, wat heel veel beziens had.
Zo ging het verder, tot ik in 1970 ophield herberg te houden, en de ruimte bij mijn winkel voegde, om deze uit te breiden. Er werd dan uitgezien naar een nieuw lokaal.
Eerst was aangenomen bij Lucien Ronsman, in café "Belle-vue", maar door onvoorziene omstandigheden kwam het niet daar. Dan was er een nieuwe cafébaas Marcel De Clerq-De Wilde, een jong dynamisch echtpaar; Daar kwam dan het. nieuwe lokaal. Op het hof was een schietbaan gebouwd. Het bestuur werd vernieuwd, en de heer De Brabander werd secretaris, en lokaalhouder Marcel De Clerq werd schatbewaarder. Zo ging alles weer verder. Bij het ontslag van secretaris De Brabander, was het met algemene goedkeuring Pierre De Beer, regent te Hamme, die hem opvolgde. Deze is tot op heden de steun van onze karabijnschuttersmaatschappij. Onder zijn impuls kwamen nieuwe toegewijde bestuursleden: Albert Durinck, Walter Van Gucht, Oktaaf Van Damme, en onze oudste moedige schutter oscar Heyman, een veteraan van de oude geweer- en karabijnschuttersport, welke in 1970 in onze Gilde zijn gouden schuttersjubileum vierde. Hij ontving van het gemeentebestuur van Zele, zijn geboortedorp, een prachtige porseleinen schaal,-met daarop zijn naam in gouden letters. Hij is nu 74 jaar, en nog steeds een actief en te duchten schutter.

Dan deed lokaalhouder De Clerq veranderingen aan zijn instelling door het bouwen van een zaal. Meteen moest onze gilde ook weer de schietbaan aanpassen, en deze veranderingen om binnen de zaal te kunnen schieten werden vakkundig uitgevoerd door Albert Durinck, met medewerking van Walter Van Gucht en ons allen. Wij danken Albert en Walter voor hun onbaatzuchtige werking.

Onder leiding van secretaris De Beer, en het kranige bestuur met voorzitterstichter Jerome Vercammen gaat alles goed, en zal de gilde volgend jaar, in 1980 met veel luister haar zilveren bestaansjubileum vieren. Hiervoor worden nu reeds schikkingen genomen, want onze gilde is ook een stukje folklore Ook in onze kempen gaat deze oude sport geweerschieten op staande wip steeds verder in de oude stijl. Daar schiet men nog met ouderwetse geweren (buksen) welke men langs voor moet laden (voorladers). Daar zijn gilden die reeds 500 jaar oud zijn! Er is destijds gepoogd het verbond tot deze gilden uit te breiden, maar met verschil in schietwijze is dit niet tot stand gekomen. In de Kempen zijn zo nog vele antieke gilden, die allen als gildenaam een schutsheilige hebben en heel wat geschiedenis, later, in 1980, in ons jubileumjaar komen wij daarop terug.

Wij sporen de Zogse jeugd en ouder aan om lid te worden, en de schietsport te Zogge in stand te houden. Het is aangename sport, welke zonder inspanning eveneens door ouderen kan beoefend worden.

Ook te Moerzeke leeft nog een dergelijke maatschappij "St Martinus", die reeds 2 maal Oost-Vlaams kampioen waren, en ook al eens de Oost-Vlaamse keizer hadden.

De Zoggeschutters hebben momenteel een Oost Vlaamse kampioene, namelijk juffrouw Agnes Durinck, kampioene bij de dames.

Zo leeft weer te Zogge de oude, immer jong blijvende schietsport.

Men kan inschrijven als lid bij secretaris, voorzitter en bestuursleden, en in het lokaal zaal "Sportiva" bij Marcel De Clerq-De Wilde aan de kerk, Zoggestraat 19 9160 Hamme Zogge

door Jerome Vercammen