Een artikel, overgenomen uit het tijdschrift "Ons Dorp". Deze artikels worden gepubliceerd met het akkoord van de nabestaanden van Dhr. Jerome Vercammen.

Ons voorlaatste nummer handelde over bolmaatschappijen, namelijk de bolmaatschappij St.Jozef. Benevens deze bolwijze, het vogel- en stekbollen met ronde schijfvormige bollen, was er ook nog het pierbollen (pieren). Dit pierbolspel is zeer oud, en is wel een spel dat tussen Durme en Schelde beoefend werd, bijzonder te Hamme, Grembergen, Zele, Moerzeke, verder Zogge omzeggens niet meer of in veel mindere mate. Dit pieren bestond hierin: 10 kegels geplaatst op rijen van 3 in het vierkant, met nog 1 op kegellengte van een hoek geplaatst Deze enkele kegel werd de zot genoemd„ Nu moest men een bol, die de vorm had van een halve bol, rond de kegels doen draaien. De eerste ronde moest men de zot passeren, en daarna zoveel kegels mogelijk omver bollen. Wanneer men ze in één worp omver wierp was dit een 'bos'. Als men ze de eerste keer niet allen omver had, moest men nog eenmaal naar het overschot bollen, terwijl de omgevallen kegels in de weg bleven liggen. Zo moest men dan maar tussen deze hindernissen naar de overige bollen. In éénmaal alle kegels omver, telde voor 11 kegels (houten genoemd), in tweemaal was 10 houten. Men moest dus om beurten pogen de meeste kegels (houten) omver te bollen.

Een andere spelregel die vroeger in gebruik was, was de volgende, men moest zo bollen (pieren) dat van al de kegels alléén de middelste bleef rechtstaan. Dat was specialistenwerk, men noemde dit spel "negenmannen". De éne kegel die moest blijven rechtstaan noemde men de 'negenman. Dit negenmannen is na de oorlog van 14-18 stilaan uit gebruik geraakt, en werd omzeggens niet meer beoefend.

Vroeger gebeurde dat bollen in de herberg op de vloer, en vergde veel plaats. Het waren dan 10 zware kogels van een halve meter lengte. De halve bol had ook een halve meter doorsnee, en was een zwaar geval. Men moest dan op de knieën gaan zitten om te bollen, daarvoor werd dan een kussentje of matje gebruikt. In de hitte van het spel werd dat wel eens vergeten, zodat de mannen hun broek vuil maakten, en als ze dan ook nog beschonken thuis kwamen, was moeder de vrouw niet zo goed gezind, en volgde er wel eens echtelijk gekrakeel,.

In de herbergen van standing; met plaats genoeg, was dan een speciale vloerstenen plaats voor het pierspel, met nog een bijzondere steen waarop men moest knielen om te bollen. Dit pierspel bracht veel leven in de herberg. Het gerammel der vallende kegels, het gezoem ven de bol, en dan de spelers die hun bol aanmoedigden met harde woorden, ook wel eens "vloeken" genoemd. Er waren spelers die juichten, en anderen wiens spel niet meeviel, en luid sakkerden. Er was ook wel eens hoogoplopende ruzie...

Eens de kegels omver moest men ze weer rechtzetten voor het volgende spel. Zo was dit pierspel niet vervelend.

Met al dat kregen de spelers altijd maar meer dorst, en werd er menige grote pint Zeelsen ouden gedronken. Naarmate het spel vorderde werden de spelers luidruchtiger, en kropen ze op de knieën over de vloer, nu eens juichend, dan weer sakkerend, of ze wentelden zich zelfs over de vloer, al naargelang de mee- of tegenval.

Er waren ook veel wedstrijden in het pierbollen. Deze sport had ware specialisten. Het was een zeer bedrijvig en druk beoefend volksspel,:

De laatste herberg waar zulk een vloer pierspel bestond was wel midden Zogge, op de hoek van de Kerkstraat (Zoggestraat) en Heirbaan, van Jerome Vercammen, waar nu nog de zog buiten steekt Bedoelde herberg was 'In de Zog`, en dit sinds 1831, volgens het uithangbord. Daar was nog een speciaal vloerstuk in de blauwe herbergvloer. Dit is verdwenen hij het ombouwen van herberg tot winkel in 1962.

Dit bruut-grove kegelspel met grote bol is zo blijven voortbestaan tot de oorlog 14 -18. Dan is men gaan pieren op grote houten tafels, ter hoogte van een herbergtafel, zodat men staande kon pierbollen, in plaats van knielend op de vloer.

De kegels en de bol werden dan ook veel kleiner. De kegels waren nog een 20 cm lang. , en de bol had dezelfde doorsnee, zo werd het spel gemakkelijker en minder bevuilend voor de kleren. Luidruchtigheid, juichen, tieren en drinken bleven echter hetzelfde. Nu kwam er te Zogge en omliggende in bijna elke herberg een piertafel te staan. Het spel had nu niet zoveel plaats meer nodig, alhoewel zo een tafel toch nog ongeveer 6 m² was.

Elke herberg moest wel een piertafel hebben, wilden ze verbruikers lokken.
Het spel bracht veel werk mee voor schrijnwerkers en houtdraaiers, want kegels en bol moesten met de hand gedraaid worden.

Met de opkomst van de piertafel kwam het pierbollen nog meer meer in trek. Er waren dan ook vele wedstrijden.

Na de oorlog van 14 -18, met de opkomst van de fiets, was het bij de pierprijskampen gebruikelijk als eerste prijs een nieuw rijwiel te geven. Elke wedstrijd lokte steeds volk. Er waren specialisten die van de ene prijskamp naar de andere gingen, en er zelfs heel wat mee verdienden, sommigen hadden steeds rijwielen te koop.

Bij prijsspel pierde men naar 30 houten, dat erin bestond drie bollen te werpen. Het spel bevatte 10 kegels, en hij die ze in drie keer allemaal omver bolde had dan 30 houten, en zo werden er om ter meest kegels omver gebold. Zij die gelijke hoeveelheden hadden moesten kampen.

In die tijd betaalde men 10 fr voor slagen (volksgezegde) wat wilde zeggen 10 maal 3 keer worpen om 30 houten.
Een rijwiel kostte voor 1940 zo een 700 Fr.

Met dit pieren beleefden de herbergen een gouden tijd.
Dit duurde tot de oorlog van 40~45 en ook nog daarna, maar de belangstelling viel dan snel af, door de opkomst van netbiljartspel. De ene piertafel na de andere verdween om plaats te maken voor het biljart. Maar het herbergleven verbeterde er niet op, en ook de ene plezierige volksherberg na de andere verdween. Sinds 1945 is het aantal herbergen met zowat 3/4 verminderd. Het pierspel verdween omzeggens totaal uit onze gewesten. Nu alles te modern is geworden, krijgt men terug heimwee naar het oude, luidruchtige, plezierige volkse pierspel. De nog overblijvende herbergbazen spannen zich in om een piertafel die hier of daar is bewaard gebleven te bemachtigen, en ze terug in de café te plaatsen.

En ja, wij zien het pierspel terug herrijzen. Te Zogge is er reeds terug een piertafel bij Arthur Van Den Eynde "Duivenlokaal" bij Désire Segers "Het Anker", en bij Norbert De Wilde "Spinnershof". En met succes., De oude 'piergarde' bestaat nog, en de jonge generatie treedt aan, in het "Spinnershof" is er reeds een pierbolmaatschappij die goed op dreef is. Reeds veel eerder is er een bloeiende pierbolmaatschappij bij Marcel Van Lysebetten (oud wielrenner) te Zele Hansevelde. Voorwaar, dit oude volksspel is op weg om in ere hersteld te worden, wat ons zeer verheugd„

Vroeger werd er te Zogge veel gepierd, maar van een vroegere pierbolmaatschappij weten wij niets af. Wij vragen onze leden die daar meer van weten, dit bekend te maken aan ons, of er zelf iets over te schrijven.

Te Hamme-center en omgeving waren wel dergelijke maatschappijen, wij komen daar later nog op terug.