Zogge - Heemkunde

Naar een boek samengesteld door Cyriel Vercammen:

ZOGGE van verleden tot heden
Home Zogge
Het boek Heden Retro Site map Gastenboek Gazet van Zogge  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Heemkunde

Het oude Zogge: de Herbergiersbond.

Een artikel, overgenomen uit het tijdschrift "Ons Dorp". Deze artikels worden gepubliceerd met het akkoord van de nabestaanden van Dhr. Jerome Vercammen.

In het oude Zogge waren rond 1880 volgens overleveringen zo maar eventjes 33 herbergen!

Ze hadden volgende uithangborden:

  • “In de Zog", nog bestaande aan het huis van Jerome Vercammen op de hoek van Zoggestraat en Heirbaan en daterend van 1831.
  • "De Kroon" was gelegen aan de kerk,
  • "Den Bels", het huis Benjamin D'Hauwe

en nog in de Kerkstraat, thans herdoopt in Zoggestraat

  • "De Paal"
  • "St Cecilia"
  • “t Kaatsspel"

Ook nog in de Kerkstraat, waar nu kledingszaak Baert is, was

  • "De Plezanten Hof".

op de baan naar .Zele

  • "De Velodroom"
  • "De Graanzak"
  • "Den Blauwenhoek"

in de Molenstraat

  • "Den Herder"
  • "Den Toeter"

te Zogge naar St-Anna toe

  • "De fortuin"
  • "Het Huis van Commerce"

in Ekelbeke

  • "Den ijzerdraad'
  • "De Notelaar"
  • "De Kat"
  • " t Rozemarijntje"
Midden-Zogge
 
  • "De maalderij"
  • "Het Anker"

 in de Meerstraat

  • "Den Blauwenhoek"
  • "In Cairo"
  • "De Smidse"
  • "De Kroon"

verder op Lippeveld

  • "Amerika"
  • "Het Terras"
te Hooigat baan St Anna op de hoek grote baan en straat Hooigat kant Zogge was dan de herberg-afspanning
  • "Het Moleken"

te Overloopakkers

  • "De pijpkens" was later "De Snoek"
  • en bij blokmakersbaas Sixtus De Rijcke stak een grote uitgezaagde houten schoen (klomp) uit.

 

Dit zijn de uithangborden die wij kennen. Maar er zijn er nog. Wij sporen verder en vragen om uw medewerking om tot de volledige opsomming te komen.

Al deze herbergen waren wel goed georganiseerd en vormden een herbergiersbond. Deze was heel goed ingericht, wat blijkt uit een aloude plakbrief aangaande het aankondigen van een vee- en jaarmarkt op kermiswoensdag de 24ste

september 1881. Deze originele plakbrief bestaat nu nog in de verzamelingen van onze archivaris Gust De Bondt.

Hieruit blijkt dat deze herbergiersbond zo ingericht was dat bij feestelijkheden, kermisdagen, enz. de leden in algemene vergadering bijeenkwamen en bij kiezing dan een feestcommissie benoemden. Die verkreeg dan op haar beurt de macht om de feestelijkheden te organiseren en in te richten.

Op volgende bladzijden laten wij dan de tekst geworden van deze merkwaardige plakbrief.

VOLKSFEEST

JAAR-, PAARDEN- EN  VEEMERKT

Vertoning                                                                                  OostVlaanderen

te Hamme-Zogge

op Woensdag 24 Sept 1884 zijnde den 4den Kermisdag

 

Wensende dit oprecht volksvermaak ten hoogste aan te moedigen, heeft de ondergetekende feestcommissie, gekozen in algemeene vergadering van den Herbergiersbond op Zondag 15 Januari laatst, besloten, op voorstel eener commissie van deskundigen, de volgende, prijzen uit te reiken.:

 

PROGRAMMA


 

eerste afdeling

1. Aan den eigenaar van het meest in waarde zijnde labeurpaard
    Tweeden prijs

fr. 5.00

fr. 2.00

2. Voor de meest in waarde zijnde kalfkoei
    Tweeden prijs
fr. 5.00
fr. 2.00
3. Voor het grootste getal varkens (drijvers) op de markt gesteld fr. 2.00
4. Voor het grootste getal viggens ter merkt aangeboden fr. 2.00
5. Aan dezen die het grootste getal runders aanbiedt fr. 3.00
6. Voor het grootste getal te koop gebodene paarden fr. 3.00
7. Aan de eigenaar van het schoonste melkschaap fr. 1.00
8. Aan de eigenaar van de schoonste geit fr. 1.00
9. Voor het zwaarste verken fr. 1.00

 


 

Tweede afdeling

1. Aan de aanbieder van het meeste graan en zaad

fr. 2.00

2. Aan den koopman van het meeste graan en zaad

fr. 2.00

3. Voor de grootste hoeveelheid aardappelen

fr. 2.00

4. Aan den verst afgelegen koopman van ten minste 5 zakken

fr. 2.00

5. Aan den aanbieder van de meeste eieren

fr. 1.00

 6. Voor de meeste boter ter markt aangeboden

fr. 1.00

7. Aan dengene die het gr0otste getal kiekens en vogels aanbiedt

fr. 1.00

8. Voor het grootste getal duiven ter markt aangeboden

fr. 1.00
9. Aan de grootste verzameling levende konijnen fr. 1.00
10. Voor de prcotste rapen en wortelen van elks 10 ten minste fr. 1.00
11. Aan den ezel met de langste oren en. het schoonste kruis op den rug fr. 1.00

 

Derde afdeling

1. Aan den marktkramer der meeste verscheidenheden fr. 2.00
2. Aan het schoonste assortiment hoeden feuters pijlkassen castors enz., beschimmeld of niet, gezoden of .ongezoden, in een woord naar elks smaak fr. 1.00

3. Aan de groot?te verzameling inlands fruit

fr. 1.00
 4. Aan het grootste oud ijzerkraam fr. 1.00

5. Aan het minste in waarde doch nodig kraam

fr. 1.00
6. Aan de schoonste wafelbarak fr. 2.00
7. Aan den tentoonsteller van den meesten boerenalam fr. 3.00
8. Aan den meest aangeboden lint (vlas en kemp gezwingeld en gewerkt) fr. 1.50

 

 Vierde afdeling

1. Aan den besten liedjeszanger in kluchtige en vrolijke liederen onzedige verboden zijnde ter markt fr. 1.50
2. Aan den dentiste of charlatan, die in koddigheid de anderen zal overtreffen fr. 1.50
3. Aan den kramer der meeste kleinigheden fr. 1.50
4. Aan het gehuwd paar in de meest unieke burgerkledij de markt afwandelende fr. 1.50
5. Aan het gehuwd paar dat met de meeste belangstelling gans de markt afsnuffelt en zoekt fr. 1.50

 

Algemeene Schikkingen

1. De keuring der voorwerpen zal geschieden ter plaats op de markt om 10 ure door de leden der commissie. De uitreiking der prijzen om 3 ure namiddag, ter herberg "De kroon", Kerkstraat.

2. Bij gelijkheid van verdiensten, heeft de vreemdeling den voorkeur op den parochiaan.

3. De uren der markten zullen aangekondigd worden door Mr. Bellemans. Die voor de uur koopt is strafbaar.

4. De niet behaalde prijzen zullen in volksspelen veranderd worden.

5. In den namiddag zullen er op de gansche wijk Zogge publieke volksspelen plaats hebben onder 't toezicht der commissie.

6. Om 10 uren 's avonds: banket, vuurwerk en verlichting na de afvaring van den stoomboot met eene lading kruisbeenders.

Gelleft het voorts te zeggen.


 

De ondergetekende leden der commissie doen bij deze eenen oproep aan alle welwillende bewoners der parochie en omstreken om in overeenkomst den iever der herbergiersbazen, geheel hunne medewerking te verleenen ten einde het kermisfeest heroptebeuren, sijnen vorigen luister bij te zetten, en koestert derhalve het vertrouwen en den parochiaan en den vreemdeling als vriend te mogen ontvangen. 

Aldus vastgesteld en goedgekeurd in zitting van l3 juli 1884, ter herberg "Het Moleken".

De commissie  

Fr. Moortgat, schatbew.  J. Colman
Fr. De Wilde, geheimschr. Fr. Van Puyenbroeck
  Ed. Boon
Ch. Van Goethem A. De Bock
D. De Kirnpe P. Rooms
 J. Willaert  

Voorzitter

Jos Teirbroodt

Deze plakbrief is naar waarheid hier overgedrukt, origineel juist zoals het op de plakbrief voorkotr1t. Door deze plakbrief hebben wij een goede kijk op de zin voor organisatie en humor van onze voorvaderen, die in hun armoede van toen, toch de moed erin hielden.

Als men bedenkt welke prijzen toen uitgereikt werden krijgt men een kijk op de waarde, welke één frank toen had, vergelijk dan maar eens met heden te dage. Maar bedenk daarbij dat toen een pint bier, en dat was een echte halve liter, slechts 10 centiemen kostte of 5 cent. 

Maar men kon dan ook een. kapper bier bestellen. Een kapper kostte 3 cent of 6 centiemen en een kapper bier kwam .ongeveer overeen met nu een pilsje. Reken maar uit hoeveel bier men voor één frank kon kopen. En het was dan nog zwaar bier ook, zoals Zeelse ouden, toen zeer gekend.

Ook was er in alle herbergen jenever met hoog gehalte te verkrijgen aan 3 cent voor een grote borrel,. Deze ver koop was toen nog volledig vrij. Er waren dan ook veel drankzuchtigen en in de late uurtjes was er dan ook veel ruzie en vechtlust, dit meestall door het vele alcoholverbruik. Sluitingsuur van herbergen bestond gewoon niet.

In onze rubriek over de molen .van 't Hooigat is er sprake van de herberg " 't Moleken". Zo zien we op de aloude plakbrief dat de commissie die deze jaarmarkt organiseerde, de plakbrief opstelde in zitting ter herberg

"'t Moleken" de .l3de juli 1884. Deze herberg werd toen gehouden door de heer Louis Goossens.
Deze.Louis Goossens,was de grootvader van Emma Goossens, vrouw van de laatste mulder te Hooigat, de heer Emiel Van Hecke. Daarna heeft mulder Emiel Van Hecke "Hett moleken" overgenomen en uitgebaat tot 1921. Dan is Err!iel 'het molenhuis gaan bewonen en is de herberg "Hett Moleken" afgebroken.

Deze herberg "Het Moleken" was destijds een zeer gekende afspanning. Er was nog een zware .bouten overdekte poort  En er waren ook nog stallen om paarden te herbergen, met ijzeren ringen in de muren.

Het was dus daar dat in 1884 de feestcommissie het programma der jaarmarkt opstelde. Bij die commissieleden die de plakbrief ondertekenden vinden wij namen van Zoggenaren weer welke de ouderen nog goed gekend hebben.

Onder andere lezen wij de naam van François Moortgat, schatbewaarder. Deze François was destijds voorzitter van het Houten Muziek in opvolging van de heer Louis Van Driessche, oud pauselijk zouaaf. Hij was een toegewijd voorzitter: Wanneer het teerfeest was en François laat thuis kwam, vroeg zijn echtgenote Sjoo Van Driessche, een zuster van Louis: "Wel, Soei, is iedereen naar huis ?", en als hij dan zegde: "Neen, die of gene is er nog," dan zegde zij: "Wel, ga dan terug, een voorzitter moet bij zijn volk blijven en waken op de goede orde! Gij zijt daar verantwoordelijk voor." Zoiets als de kapitein moet, de laatste op het schip blijven. 

Zo brengt dan een oude plakbrief veel plaatselijke heemkunde naar voor, zoals onder andere het bestaan van een herbergiersbond te Zogge. Wij vragen aan onze leden welke nog in het bezit zouden zijn van dergelijke oude schriften of zoiets, dit kenbaar te willen maken opdat wij zo ons verleden zouden kunnen achterhalen. 
Molen, molenhuis, stoommaalderij te Hocigat en herberg-afspanning "Het Moleken" zijn een deel Zogse geschiedenis.

Hier volgt dan nog een oud raadsel eraan toegevoegd: 

Vier wijven
lopen achter elkaar
al grollend en kijvend
en kunnen elkaar niet krijgen. 

Wat zou dat zijn?

door Jerome Vercammen.


Parochie | Verenigingen | Zogse agenda  | Weetjes | Dialect | Wandelingen en fietsroutes | Heemkunde

    Copyright © 2003 Virtueel Zogge.   Web: Dany. Mail: info@zogge.be