In haar brief schrijft zij over de stamhoeve van Romaan Vercammen, herberg "De paal", thans bewoond door Jozef De Wilde, afstammeling van Binonie en Leonie Vercammen. Door ouderen wordt hij nu nog Jef De Paal genoemd.

Hier dus een fragment uit haar brief.

Hoeve - herberg "De paal"

"Vroeger was 'De paal' een typische boerderij. Met mooi karhuis, bakoven, paardenstal, koeienstal, plaats voor kalven en varkenskot.

Er was ook een grote schuur, waar de slachterij gelegen was. Een grote brede oprit, boomgaard en alles wat erbij hoort.
Er was ook een wieg "axs" om te boteren. Men trapte met de voet tegen een pikkel, en de wieg schommelde. Romaan, "Maan" Vercammen, mijn peter, trok geregeld naar het veld. Het werk werd verdeeld, want ja, het was winkel, boerderij, slachterij en herberg.
Ja, er was veel werk. Maar ze waren met zessen thuis de tijd dat ik er was.
Mijn peter (Maan Vercammen) sliep op de opkamer. Al de kinderen sliepen op de zolder. De jongens lagen zo maar ondereen. De meisjes hadden daar voor zichzelf een soort chambrette gemaakt met gordijnen.
Er stond een houten pomp op de koer achter de keuken met pompbak en bruine zeep,
De jongens wasten zich daar. De meisjes wasten zich in de stal of in de keuken met een emmer water en zeep.
Als ik er was sliep ik op zes stoelen in de keuken, bij de open haard vol kempstekken en een grote zwarte pappot die in de schouw hing, met soms een paar hespen en stukken gedroogd vlees.

"Het houten muziek".

Ja, mijn vader was ook in het houten muziek, en hij vertelde er graag over. Hij was ook in de fanfare, en speelde er klarinet.
Het jaarfeest van het houten muziek werd gevierd in herberg "De paal" met veel bier, een grote ketel gekookte patatten, en een grote pot karbonaden, die potten stonden stilletjes te pruttelen op de Leuvense stoof welke in de herberg brandde.
De bovenkamer en kelderplanken stonden vol borden rijstepap, met saffraan en kaneel, goudgeel en smakelijk. Deze rijstepap werd als nagerecht opgediend met veel bruine suiker. Dat was het werk van tante Leonie, en tante Cesarine hielp.

Mieken Kroes

Bij mijn verblijf te Zogge ben ik nog naar school geweest bij Mieken Kroes, een oud vrouwke dat zeker zelf haar naam niet kon schrijven, maar toch het klein grut stil kon houden.

Mijn vader is vier jaar soldaat geweest, en tot zijn 20 jaar, zelfs nog bij zijn verlof van den troep, was hij misdienaar. Hij was fier op zijn beroep als misdienaar".
 

Epiloog

Tot daar de brief. Met haar verhaal krijgen wij een kijk op het hoeveleven van vroeger. Met de beschrijving van de "axs" krijgen wij ook een idee van de toenmalige hoevewerktuigen.

En dan het jaarfeest van het "Houten Muziek",.. Rijstepap met bruine suiker als dessert; 't zal beslist lekker geweest zijn, misschien proberen wij het wel eens, om in de oude stijl te blijven.

Er is ook sprake van Mieke Kroes. Door ouderen is zij wel nog gekend. Haar naam was Marie De Wilde, zij woonde samen met haar zuster Pelagie, het waren twee jonkheden.

Ook schrijft ze dat haar vader tot zijn 20 jaar misdienaar was.
Daar wil ik aan toevoegen dat bijna al de jongens van de paalhoeve misdienaar geweest zijn. Ikzelf was het ook 5 jaar. Mijn vader, Cesar, heeft mij verteld dat zijn vader, Romaan Vercammen dus, bij het bouwen van de kerktoren in 1869 met kar en paard stenen en materiaal voor de bouw heeft vervoerd, zonder vergoeding. Ook andere landbouwers deden dat.